คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกมาพบทันตแพทย์เด็กครั้งแรก "เมื่อฟันซี่แรกเริ่มขึ้น หรือไม่เกินอายุ 1 ขวบ" ครับ วิธีเตรียมตัวที่ดีที่สุดคือการเล่าเรื่องเชิงบวก เล่นบทบาทสมมติเป็นคุณหมอตรวจฟันที่บ้าน และหลีกเลี่ยงการใช้คำขู่ เช่น "ถ้าดื้อจะให้หมอฟันฉีดยา" เพื่อให้เด็กเกิดทัศนคติที่ดีและมองว่าการมาคลินิกฟันเป็นเรื่องสนุกครับ เด็กๆทุกคนสามารถรักการแปรงฟันได้ 

โดยทั่วไปฟันน้ำนมซี่แรกจะเริ่มขึ้นในช่วงอายุ 6-10 เดือนครับ ในช่วงที่ฟันกำลังจะผุดขึ้นมา เด็กมักจะมีอาการน้ำลายไหลมากกว่าปกติ ชอบกัดของแข็ง งอแง อารมณ์เสียหงุดหงิดง่าย หรือมีไข้ต่ำๆ (ไข้ตัวร้อนเพราะฟันขึ้น) ซึ่งคุณพ่อคุณแม่สามารถใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นนวดเหงือกเบาๆ หรือให้เคี้ยวห่วงยางแช่เย็นเพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บเหงือกได้ครับ

สาเหตุหลักเกิดจากการหลับคาขวดนม การทานขนมหนึบหนับ และการทำความสะอาดฟันที่ไม่ทั่วถึงครับ ฟันน้ำนมผุอันตรายมากเพราะเชื้อโรคสามารถลุกลามลงสู่หน่อฟันแท้ที่อยู่ใต้เหงือก ทำให้ฟันแท้ขึ้นมาแบบไม่สมบูรณ์ หรือหากต้องถอนฟันน้ำนมออกก่อนกำหนด จะทำให้ฟันซี่ข้างเคียงล้มเอียงมาปิดช่องว่าง ส่งผลให้ฟันแท้ขึ้นซ้อนเกอย่างรุนแรงในอนาคตครับ

ต่างกันที่รูปแบบและบริเวณที่ทำครับ การเคลือบฟลูออไรด์ คือการทาสารฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงทั่วทุกซี่ฟันเพื่อเสริมสร้างเนื้อฟันให้แข็งแรงต้านทานกรด ส่วน การเคลือบร่องฟัน คือการใช้วัสดุสีเหมือนฟันมาอุดปิดบริเวณร่องลึกของฟันกรามเพื่อไม่ให้เศษอาหารเข้าไปสะสม ซึ่งทั้งสองวิธีสามารถลดโอกาสเกิดฟันผุในเด็กได้สูงถึง 70-80% เมื่อทำร่วมกับการแปรงฟันที่ถูกวิธีครับ

ดีกว่าตรงที่ทันตแพทย์เด็กจะมีความเชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาเด็กโดยเฉพาะ มีเทคนิคการเบี่ยงเบนความสนใจ และการปรับพฤติกรรม (Behavior Management) ที่ทำให้เด็กยอมรับการรักษาโดยไม่รู้สึกฝังใจเจ็บ นอกจากนี้ เครื่องมือและสัดส่วนห้องตรวจมักจะถูกออกแบบมาให้เป็นมิตรและปลอดภัยสำหรับสรีระของเด็กเล็กโดยเฉพาะครับ

คลินิกทันตกรรมเด็กที่ได้มาตรฐานจะมีเทคนิคการระงับความกลัวและความเจ็บหลายระดับครับ ตั้งแต่การใช้จิตวิทยาพฤติกรรมอย่างใจเย็น, การป้ายยาชาสูตรผลไม้ก่อนฉีดยาชาจริง หรือในกรณีที่เด็กกลัวมากๆ และมีงานต้องทำเยอะ ทันตแพทย์อาจพิจารณาใช้แก๊สหัวเราะ (Nitrous Oxide) หรือการดมยาสลบโดยวิสัญญีแพทย์เพื่อให้เด็กหลับไปอย่างปลอดภัยในระหว่างการรักษาครับ

ารดูดนิ้วหรือติดจุกนมปลอมอย่างรุนแรงและต่อเนื่องหลังอายุ 3 ขวบ จะส่งผลกระทบต่อโครงสร้างกระดูกขากรรไกร ทำให้ฟันบนยื่นเหยิน ฟันล่างงุ้มเข้า หรือเกิดภาวะฟันหน้าไม่สบกัน (Open Bite) ครับ คุณพ่อคุณแม่จึงควรช่วยปรับพฤติกรรมให้ลูกเลิกดูดนิ้วหรือจุกปลอมให้ได้ก่อนอายุ 2-3 ขวบ เพื่อให้กระดูกและรูปฟันเติบโตตามธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์ครับ

การนอนกัดฟันในเด็กเล็กพบได้บ่อยมากครับ สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระบบข้อต่อขากรรไกรในช่วงที่ฟันน้ำนมกำลังเปลี่ยนเป็นฟันแท้ หรืออาจเกิดจากความเครียด/ความตื่นเต้นในระหว่างวัน ซึ่งส่วนใหญ่จะหายไปเองเมื่อโตขึ้น อย่างไรก็ตาม หากทันตแพทย์ตรวจพบว่าฟันสึกรุนแรงจนเสียวฟัน อาจพิจารณาทำเฝือกสบฟันสำหรับเด็กให้ใส่เฉพาะตอนนอนครับ

การเลือกใช้ระบบสมาชิกสำหรับเด็ก (Family/Kids Dental Subscription) คุ้มค่าที่สุดครับ เพราะจะครอบคลุมค่าตรวจสุขภาพฟันและเคลือบฟลูออไรด์ฟรีทุก 6 เดือน พร้อมรับส่วนลด 10-15% สำหรับหัตถการอุดฟัน รักษารากฟันน้ำนม หรือทำครอบฟันเด็ก ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่พาลูกมาพบหมอฟันตามนัดได้อย่างอุ่นใจ โดยไม่ต้องกังวลกับค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ในวันที่ฟันผุลุกลามครับ

ควรเลือกยาสีฟันที่มี "ฟลูออไรด์ 1,000 ppm" ตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้นครับ ซึ่งเป็นปริมาณที่สมาคมทันตกรรมเด็กแห่งประเทศไทยรับรองว่าป้องกันฟันผุได้ผลจริง โดยควบคุมปริมาณการใช้ตามช่วงอายุ: เด็กต่ำกว่า 3 ปี ให้แตะยาสีฟันแค่พอเปียกขนแปรง (ขนาดเม็ดข้าวสาร) ส่วนเด็ก 3-6 ปี ให้ใช้ขนาดเท่าเม็ดถั่วเขียว และควรฝึกให้เด็กบ้วนน้ำตามให้สะอาดเพื่อความปลอดภัยครับ